Zakład Historii Dawnej Literatury Polskiej

Historia Zakładu sięga lat 70-tych XX wieku i badań nad literaturą przedromantyczną prowadzonych w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Mistrzami dzisiejszych jego pracowników byli uczeni tego formatu, co Czesław Hernas, Maria Eustachiewicz, Władysław Floryan, Mieczysław Klimowicz, Ludwika Ślękowa czy Jerzy Woronczak,  autorzy fundamentalnych monografii polonistycznych i wybitni edytorzy. Dziś badania pracowników Zakładu koncentrują się na historii literatury polskiej doby wczesnonowożytnej, tekstologii i edytorstwie renesansu i baroku oraz literaturze religijnej i okolicznościowej obu epok. W tym polu mieszczą się zróżnicowane obszary badań szczegółowych: nad twórczością Jana Kochanowskiego (J. Sokolski), Mikołaja Reja (A. Kochan) oraz poetów minorum gentium (S. Grochowskim, A. Zbylitowskim, M. Stryjkowskim), związkami literatury i historii (A. Oszczęda, T. Ślęczka), literaturą prognostykarską, mirakularną i kaznodziejstwem (B. Bednarek, D. Dybek, J. Kroczak), dawnym encyklopedyzmem i dziedziną scientia curiosa (J. Sokolski, J. Kroczak), a także związkami literatury i prawa (A. Kochan). Pracownicy Zakładu przygotowują także edycje unikatowych druków z XVI i XVII stulecia (A. Kochan, J. Kroczak, A. Oszczęda), a także uczestniczą w projekcie grantowym „Bibliotheca Curiosa”, którego kierownikiem jest prof. J. Sokolski. W kolejnych edycjach grantu w ich opracowaniu ukazało się 27 tomów serii wydawniczej, przygotowywane są też kolejne, w opracowaniu J. Sokolskiego, J. Kroczaka, A. Kochan, A. Oszczędy.

Pracownicy Zakładu współredagują periodyki o profilu historycznoliterackim („Pamiętnik Literacki”, „Meluzyna”) i publikują w cenionych czasopismach uniwersyteckich („Pamiętnik Literacki”, „Teksty Drugie”, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, „Studia Judaica”, „Prace Polonistyczne”, „Acta Universitatis Lodzensis”, „Prace Literackie”).

W ramach prac Zakładu prowadzone są badania nad literaturą i kulturą szeroko rozumianego oświecenia, czyli wieku XVIII oraz początku XIX stulecia. W polu obserwacji pracowników znajdują się różne aspekty i obszary funkcjonowania piśmiennictwa w tym okresie, wśród nich wyróżnić można problemy dotyczące literackich przedstawień krajobrazu, funkcji i znaczenia ogrodów, tematu rodziny i związanej z nią twórczości okolicznościowej, tendencji kulturowo-literackich, jak gotycyzm, osjanizm, youngizm, także w ujęciu komparatystycznym, rodzimej osiemnastowiecznej twórczości jako zjawiska zakorzenionego w tradycji europejskiej, melancholii. Te obszary badań pozwalają na podejmowanie działań integrujących polskich literaturoznawców zajmujących się oświeceniem. Przykładem tego są zorganizowane ostatnio konferencje naukowe: Gotycyzm w literaturze i kulturze lat 1760–1830 (15–16 listopada 2018) i Tekstowe reprezentacje ruin (1760–1830) (18–19 listopada 2021), w których uczestniczyło łącznie ponad 50 osób reprezentujących najważniejsze krajowe ośrodki naukowe. Rezultaty prowadzonych przez pracowników Zakładu badań, publikowane jako monografie autorskie, rozdziały w monografiach wieloautorskich czy artykuły w czasopismach (m.in. „Pamiętnik Literacki”, „Wiek Oświecenia”, „Teksty Drugie”, „Roczniki Humanistyczne”) i udział w ogólnokrajowych przedsięwzięciach badawczych wyznaczają Zakładowi istotne miejsce wśród polskich ośrodków zajmujących się literaturą i piśmiennictwem Wieku Świateł i jego kulturowym dziedzictwem.