Zakład Edukacji Polonistycznej

Zakład Edukacji Polonistycznej (dawniej Zakład Metodyki Nauczania Języka i Literatury Polskiej) istnieje od 1971 roku, jego pierwszym kierownikiem był prof. dr hab. Mieczysław Inglot, od roku 2003 pracami Zakładu kierował prof. dr hab. Władysław Dynak, natomiast od 2017 roku Zakładem kieruje dr hab. prof. UWr Dorota Michułka.

Od wielu lat Zakład prowadzi działalność naukowo – dydaktyczną łącząc teorię z praktyką, wykorzystując w ramach swoich zajęć także owocne kontakty ze środowiskiem nauczycielskim.  W latach 80. XX wieku Zakład współpracował intensywnie także z Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli, gdzie wszyscy pracownicy Zakładu brali udział w seminariach promujących szkolną edukację polonistyczną na różnych etapach kształcenia, w warsztatach metodycznych, szerzej zakrojonych  projektach o charakterze edukacyjnym (np. popularnej w Polsce i wykorzystywanej w kształceniu polonistycznym serii metodycznej – Zadania do lektury, redagowanej przez Gertrudę  Wichary i Tadeusza Patrzałka).

Profesorowie Mieczysław Inglot oraz Władysław Dynak w latach 80. XX wieku byli uczestnikami zespołowych prac naukowo – badawczych, które toczyły się w ramach grantu „Polska kultura narodowa, jej tendencje rozwojowe i percepcja”, opracowując temat: „Szkoła w kulturze literackiej XIX i XX wieku”. Ów grant pozwolił na wydanie wielu znaczących opracowań z zakresu szkolnej edukacji polonistycznej, np. np. Problematyka nauczania języka i literatury polskiej (1977) czy Kształtowanie świadomości literackiej uczniów (1979).

Zakład Metodyki Nauczania Języka i Literatury Polskiej (dziś Zakład Edukacji Polonistycznej) w latach 80. XX i 90. XX  wieku liczył dziewięć osób (dr Kordian Bakuła, dr hab. Maria Dudzik, prof. dr hab. Władysław Dynak, dr Henryk Gradkowski, prof. dr hab. Mieczysław Inglot, dr Bolesław Makowski, dr Dorota Michułka, dr Tadeusz Patrzałek, dr hab. Ireneusz Sikora), co pozwoliło na opublikowanie kolejno pięciu tomów prac zbiorowych o charakterze edukacyjnym obejmującym obszar zarówno edukacji literackiej, jak i historii oświaty oraz dydaktyki literatury (w tym szkolnej recepcji literatury). Do najbardziej znaczących  warto zaliczyć:  Edukacja literacka w szkole. Antologia opracowań, red. M. Inglot i Wł. Dynak (t.1-3), Teoretyczne problemy szkolnej komunikacji literackiej, t.1,  Ossolineum 1986; Teoretyczne i praktyczne problemy szkolnej interpretacji tekstów literackich oraz zagadnienia procesu historycznoliterackiego, t.2,  Ossolineum 1988;  Teoretyczne i praktyczne problemy szkolnego odbioru literatury ,  t.3, Ossolineum 1989 oraz  Literatura i wychowanie. Z dziejów edukacji literackiej w Galicji (1983).

Pracownicy i doktoranci Zakładu prowadzą badania naukowe oraz zajęcia dydaktyczne w różnych obszarach tematycznych, w zakresie m.in.:

– dydaktyki języka;

– dydaktyki literatury;

– kształcenia kulturowego;

– szkolnej komunikacji literackiej (w tym analizy podręczników szkolnych)

– szkolnej edukacji polonistycznej w perspektywie socjo-kulturowej i  historycznej;

– szkolnej recepcji literatury (tu: wysokoartystycznej, popularnej, tekstów dla dzieci i młodzieży);

–  literatury dla dzieci i młodzieży w perspektywie interdyscyplinarnej (m.in. w ujęciu socjologicznym, kulturowym i pedagogicznym);

– teorii i praktyki odbioru książki dla młodego odbiorcy;

– kanonu lektur szkolnych i wyzwań współczesnej rzeczywistości;

– nowych technologii i nowych mediów w edukacji polonistycznej;

– retoryki

Ważną częścią działalności Zakładu jest przygotowanie studentów do pracy w zawodzie nauczyciela, koordynowanie przebiegu praktyk studenckich ciągłych i śródrocznych w placówkach podstawowych i ponadpodstawowych.

W ramach szeroko zakrojonej i wieloletniej współpracy międzynarodowej z Instytutami Edukacji i instytutami prowadzącymi badania nad literaturą dziecięcą w różnych krajach  (w tym m.in. w zakresie prac prowadzonych nad projektami polsko- amerykańskimi: Children’s Literature in the Classroom  czy polonistyczno – slawistycznymi Culture of Rememberance in Childrens Literature and Education) od wielu lat Zakład organizuje międzynarodowe, interdyscyplinarne  konferencje naukowe (pod naukową opieką dr hab. prof. UWr Doroty Michułki i prof. dr hab. Ryszarda Waksmunda) w cyklu: Czytanie – doświadczenie – emocje. Książki dla dzieci i młodzieży – teoria i praktyka odbioru/ Reading – Experiences – Emotions. Books for Young Readers – Theory and Practice of Reception.

Zakład organizuje także cykliczne konferencje opatrzone formułą: Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu (pod naukową opieką dr hab., prof. UWr Kordiana Bakuły oraz prof. dr hab. Doroty Heck).

W ramach Zakładu  działają dwa Studenckie Koła Naukowe:

1/. Studenckie Koło Naukowe Miłośników Metodyki (opiekun naukowy: dr hab., prof. UWr. Kordian Bakuła)

2/. Studenckie Koło Naukowe Miłośników Literatury dla Dzieci i Młodzieży – „Aslan” (opiekun naukowy: dr hab., UWr. Dorota Michułka)

Pracownicy Zakładu kierują dwoma czasopismami naukowymi:

1/. „Filoteknos. Children’s Literature – Cultural Mediation – Anthropology of Childhood” – redaktorka naczelna – Dorota Michułka [dyscyplina: literaturoznawstwo; wydawane jest od 2010 r. jako rocznik; jest bardzo dobrze umiędzynarodowione, teksty publikowane są w j. polskim, angielskim, rosyjskim, niemieckim, niderlandzkim; poświęcone badaniom literaturoznawczym, twórczości związanej z dzieckiem i dzieciństwem, jako kulturowym punktem odniesienia (adresatem, tematem, inspiracją) oraz interdyscyplinarnym eksplorowaniem tematów dziecięcych (np. w kontekście związków literatury ze światem sztuki, w nawiązaniu do problematyki nowych  mediów, w perspektywie edukacyjnej)

Czasopismo znajduje się na ministerialnej liście naukowych czasopism punktowanych (20 punktów) oraz indeksowane jest w następujących bazach: ERIH Plus, ICI (Index Copernicus),  BazHum, CEJSH (za pośrednictwem ICM), POLON, Pol-index, SCOPUS (wszczęta procedura).

Link do strony czasopisma:  http://www.ifp.uni.wroc.pl/filoteknos/

2/. „Kształcenie Językowe” – redaktor naczelny – dr hab. prof. UWr Kordian Bakuła

W obszarze działań Zakładu Edukacji Polonistycznej, we współpracy z Zakładem Literatury Ludowej, Popularnej i Dziecięcej (w IFP) realizowany jest program studiów podyplomowych opatrzonych formułą: „Literatura dla dzieci i młodzieży. Kultura – edukacja – nowe media”.

Ponadto, pracownicy Zakładu Edukacji Polonistycznej (tu: Dorota Michułka, Sabina Świtała, Daria Murlikiewicz, Jolanta Wróblewska) biorą udział w pracach Komitetu Okręgowego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego (dla szkół ponadpodstawowych) oraz Komitetu Głównego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego dla szkół podstawowych, działającego przy Instytucie Badań Literackich PAN.