Pracownia Badań nad Słowotwórstwem Nazw Żeńskich

Zespół językoznawczyń z Instytutu Filologii Polskiej UWr od 2010 roku systematycznie bada słowotwórstwo nazw żeńskich. Początkowo współtworzyły go Marta Śleziak, Katarzyna Hołojda i Patrycja Krysiak oraz kierująca ową nieformalną grupą badawczą Agnieszka Małocha, które w wyniku kilkuletnich prac ekscerpcyjno-leksykograficznych opublikowały Słownik nazw żeńskich polszczyzny (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2015). Okazał się on krokiem milowym w badaniach nad słowotwórstwem feminatywów. Jest publikacją rozpoznawalną, cytowaną w literaturze polskiej i zagranicznej, a jego nakład wyczerpał się już w pierwszym tygodniu pojawienia się na rynku wydawniczym (dodruk również został wyprzedany w bardzo krótkim czasie).

Obecnie autorki Słownika wraz z całym zespołem eksperckim Pracowni Badań nad Słowotwórstwem Nazw Żeńskich znacznie, bo ponad kilkukrotnie powiększyły korpus badanych nazw feminatywnych i rozpoczęły współpracę z konsorcjum CLARIN-PL. Powstająca baza haseł, w założeniu w przyszłości dostępna dla każdego użytkownika Internetu, jest zakrojonym na szeroką skalę przedsięwzięciem naukowym, którego twórczynie i twórcy, podążając za nowoczesnymi technologiami informatycznymi, podejmują ważne nie tylko językoznawczo zagadnienia nominacji kobiet. Obecnie działalność Pracowni zmierza ku:

1. badaniu problematyki funkcjonowania nazw żeńskich w historii polszczyzny oraz współcześnie, ekscerpcji feminatywnego materiału z tekstów dawnych i współczesnych, zbiorów literackich i czasopiśmienniczych, a także pomocniczo z dzieł leksykograficznych oraz gramatyk;
2. stworzeniu poszerzonego korpusu nazw żeńskich i upublicznieniu go w Internecie (z domeną uni.wroc.pl);
3. upowszechnianiu wyników badań w postaci publikacji naukowych, leksykograficznych), popularnonaukowych, materiałów dydaktycznych, wykładów otwartych, współpracy z organizacjami pozarządowymi, szkołami, mediami oraz oferujemy działalność poradniczą i ekspercką związaną z nominacją kobiet.

Pracownia jest otwarta dla wszystkich osób zainteresowanych problematyką nazewnictwa kobiet, a więc zapraszamy do wspólnych badań i dyskusji zarówno pracowników naukowych, jak i studentki i studentów, a także osoby przygotowujące prace dyplomowe.

Publikacje:

Małocha-Krupa A., Hołojda K., Krysiak P., Pietrzak W. (2013), Równościowy savoir-vivre w tekstach publicznych. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Traktowania, Warszawa.  [http://www.ifp.uni.wroc.pl/data/files/pub-9470.pdf].

Słownik nazw żeńskich polszczyzny (2015), Małocha-Krupa, A. (red.), autorki haseł: Hołojda K., Krysiak P., Małocha-Krupa A., Śleziak M. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Wrocław.

Krysiak, P. (2016), Feminatywa w polskiej tradycji leksykograficznej, Rozprawy Komisji Językowej WTN.Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, T. 42, s. 83–90.

Krysiak P., (2016), Żeńskie nazwy funkcji publicznych w języku polskim i francuskim, „Język. Komunikacja. Informacja”, 11, s. 225-237.

Małocha-Krupa A., (2016), W sprawie żeńskich formacji. „doktorka”, „docentka”, „profesorka”… Przyczynek historyczny, [w:] Lingua et gaudium. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Janowi Miodkowi, red. M. Zaśko-Zielińska, M. Misiak, J. Kamieniecki, T. Piekot, Oficyna Wydawnicza ATUT, s. 297-310. 

Krysiak P., (2018), « Les dictionnaires bilingues français-polonais et le phénomène de la féminisation. La lexicographie, est-elle toujours frileuse face au féminin ? » [in:] Radimský J., Kyloušek P. (red.), XX^eécole doctorale de l’Association Gallica et École doctorale de l’Université Halle-Wittenberg, de l’Université de Szeged et l’Université Masaryk de Brno, Telč / ČeskéBudêjovice 2016, Brno, p. 137-151.

Małocha-Krupa A. (2018), Opis leksykograficzny feminatywum. (Nie)możliwości zobiektywizowania, w: M. Bańko, H. Karaś (red.), Między teorią a praktyką. Metody współczesnej leksykografii, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 151–165.

Małocha-Krupa A. (2018), Feminatywum w uwikłaniach językowo-kulturowych, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław.

Śleziak, M. (2018), Prymat leksykograficznego egzemplum i jego konsekwencje dla hasła –Słownik nazw żeńskich polszczyzny, w: M. Bańko, H. Karaś (red.), Między teorią a praktyką. Metody współczesnej leksykografii, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 245–255.

Hołojda-Miklulska K. (2019), Problem z potocznością nazw żeńskich w polszczyźnie XXI wieku, nieopublikowana rozprawa doktorska powstała pod kierunkiem Jana Miodka i Agnieszki Małochy-Krupy.

Krysiak P., Małocha-Krupa A. (2020), Feminatywum, feminatyw, nazwa żeńska, żeńska końcówka – problemy terminologiczne,  [w:] Fascinatio studiorum linguarum, Oblicza Komunikacji 12, pod red. L. Rzymowskiej, M. Dawidziak-Kładocznej, A. Małochy-Krupy, M. Poprawy, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2020, s. 229-238. [https://wuwr.pl/okom/article/view/12980].

Krysiak P. (2020), Nazwy żeńskie we współczesnej leksykografii polskiej i francuskiej. Analiza porównawcza wybranych najnowszych polskich i francuskich słowników ogólnych, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław.

Krysiak P. (2021), Problem przekładalności polskich i francuskich terminów językoznawczych w badaniach porównawczych nad feminizacją języka i nazwami żeńskimi, [w:]K. Gostkowska, J. Karpiński, K. Tryczyńska (red), „Academic Journal of Modern Philology”, numer specjalny [w druku].

Małocha-Krupa A. (2021), Feminine Personal Nouns in the Polish Language. Derivational and Lexico graphical Issues, „Lexikos” Vol. 31, s. 101-118. [https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1630].

Wrzyszcz A., (2022),  Feminativa w twórczości Bolesława Prusa, „Oblicza Komunikacji” 14, s. 101-138. [https://wuwr.pl/okom/issue/view/952]