
dr hab. Jan Choroszy, prof. UWr
ORCID: 0000-0003-0447-9277
Tel: 71 375 25 76
Kontakt: jan.choroszy@uwr.edu.pl, USOSweb
Pokój 104
Kierownik Zakładu Edytorstwa. Jest absolwentem IV LO we Wrocławiu (matura 1978). Studia polonistyczne w Instytucie Filologii Polskiej UWr ukończył w styczniu 1983 roku (praca magisterska O przestrzeni w liryce Młodej Polski, promotor: dr hab. Jacek Kolbuszewski). Drogę zawodową rozpoczął w Muzeum Narodowym we Wrocławiu (1982–1984). W październiku 1984 został zatrudniony na stanowisku asystenta w Zakładzie Literatury Polskiej XIX wieku IFP UWr – prowadził zajęcia z poetyki i historii literatury polskiej romantyzmu i pozytywizmu. W czerwcu 1990 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych (Huculszczyzna w literaturze polskiej XIX i XX wieku, promotor: prof. dr hab. Jacek Kolbuszewski; wyd.: Wrocław 1991) i uzyskał awans na stanowisko adiunkta. Uczestniczył w pracach nad Słownikiem literatury popularnej pod red. prof. dr. hab. Tadeusza Żabskiego (wyd.: Wrocław 1997, 2006), przede wszystkim jednak rozpoczął wówczas długofalowe badania nad twórczością Stanisława Vincenza, czego kluczowym etapem było przewiezienie z Lozanny do Wrocławia archiwum pisarza (1991). Zainicjował powołanie Towarzystwa Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej (1991), jako jego wiceprezes odpowiadał także za program wydawniczy (do 1997). Od 1993 roku jest członkiem kolegium redakcyjnego „Czasopisma ZNiO”. W latach 1995–2000 był szefem Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego, w okresie od 2000 do 2016 działał jako niezależny dystrybutor książek naukowych i wydawca (Agencja Wydawnicza a linea), w 2017 był dyrektorem Wrocławskiego Domu Literatury i redaktorem naczelnym Wrocławskiego Wydawnictwa Warstwy. W 1998 roku zorganizował ścieżkę kształcenia edytorskiego w IFP UWr, w 2010 roku stworzył Zakład Edytorstwa, którego kierownikiem został w marcu 2022 roku. Od 2010 do 2022 roku był starszym wykładowcą. W październiku 2020 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego, jako główne osiągnięcie naukowe prezentując monograficzny zbiór tekstów (Ojcze nasz – nasz, Wrocław 2008) i cykl publikacji poświęconych literackim opracowaniom Modlitwy Pańskiej w różnych obiegach i przestrzeniach kultury. Stale zajmuje się spuścizną Stanisława Vincenza: opracował scenariusz wystawy biograficznej „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)”, w latach 2014–2021 peregrynującej po Polsce i Ukrainie [link]; od 2015 redaguje serię „Biblioteka Vincenzowska”; od 2018 do 2022 roku brał udział w pracach zespołu eksperckiego przygotowującego koncepcję Centrum Dialogu Wielokulturowego w Krzyworówni (pod patronatem Ogólnoukraińskiego Forum Demokratycznego); w 2021 roku zainicjował powołanie Pracowni Badań nad Spuścizną Stanisława Vincenza w IFP i od czerwca tamtego roku kieruje jej działalnością. Ponadto interesuje się literaturą polską XIX i XX wieku w Galicji (Władysław Łoziński, Józef Wittlin), antropologią słowa i pisma, kulturowym i kontrkulturowym życiem Pater noster, edytorstwem naukowym i praktycznym.
PUBLIKACJE
-
MONOGRAFIE NAUKOWE
- Ojcze nasz – nasz. Przekłady, parafrazy i inne literackie opracowania Modlitwy Pańskiej, zebrał, oprac. J. A. Choroszy, Wrocław 2008, t. 1–2.
- J. A. Choroszy, Huculszczyzna w literaturze polskiej, Wrocław 1991.
REDAKCJA NAUKOWA SERII WYDAWNICZYCH
- „Biblioteka Vincenzowska”, Wrocław 2015–.
REDAKCJA NAUKOWA MONOGRAFII
- Zatrudnienie: literat. Materiały, studia i szkice o Stanisławie Vincenzie, red. J. A. Choroszy, Wrocław 2015 (druk: 2019).
- Świat Vincenza. Studia o życiu i twórczości Stanisława Vincenza (1888–1971), red. J. A. Choroszy, J. Kolbuszewski, Wrocław 1992.
ARTYKUŁY W CZASOPISMACH
- J. A. Choroszy, Pole tożsamości i Vincenzowskie przekroczenia, „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” t. 19 (2024).
- J. A. Choroszy, Bluźnierczy ojczenasz Stanisława Maykowskiego (i corpus delicti), „Pamiętnik Literacki” 2024, z. 2.
- J. A. Choroszy, Między stereotypem a mitem – huculski Józef Wittlin, „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” t. 16 (2021).
- J. A. Choroszy, Paternoster, czyli Inwektywa z paradygmatu, „Oblicza Komunikacji” t. 12 (2020).
- J. A. Choroszy, Tekstografie ojczenaszowe (próba refleksji antropologicznej), „Sztuka Edycji” 2020, nr 1.
- J. A. Choroszy, Kresowość Stanisława Vincenza, „Konteksty Kultury” 2020, nr 2.
- J. A. Choroszy, Intymistyka Stanisława Vincenza w perspektywie tekstologiczno-edytorskiej, „Sztuka Edycji” 2019, nr 2.
- J. A. Choroszy, „Psalterium tempore belli” Jacoba Merlera oraz „Pacierz” Stanisława Wojciecha Chrościńskiego w nurcie tradycji religijnej i literackiej, „Pamiętnik Literacki” 2015, z. 1.
- J. A. Choroszy, Andrzej Vincenz (1922–2014). Szkic do portretu, „Płaj” 2014, jesień.
- J. A. Choroszy, Między teologią a antropologią słowa. O użytkach płynących z Modlitwy Pańskiej, „Napis” t. 16 (2010).
- J. A. Choroszy, „Zdrowa śmierć” Józefa Wittlina, „Litteraria” t. 35 (2006).
- J. A. Choroszy, Stanisław Vincenz – rzecznik słowiańskiej Atlantydy, „Fraza” 1993, nr 3/4.
- J. A. Choroszy, Stanisława Vincenza „Notatnik 1938–1944”. Fragment lektury, „Akcent” 1991, nr 1.
- J. A. Choroszy, Stanisław Vincenz na tle „huculskiej” tradycji literackiej, „Prace Literackie” t. 28 (1990).
- J. A. Choroszy, Romantyczna odyseja, „Przegląd Powszechny” 1987, nr 7/8.
- J. A. Choroszy, Czarodziejska góra Stanisława Vincenza, „Przegląd Powszechny” 1987, nr 6.
- J. A. Choroszy, Sezam komiwojażera. Huculskie powieści Juliusza Turczyńskiego, „Literatura Ludowa” 1987, nr 4/6 (druk: 1989).
- J. A. Choroszy, Pacierz poetów. O poetyckich parafrazach Modlitwy Pańskiej, cz. 2, „Przegląd Powszechny” 1987, nr 1.
- J. A. Choroszy, Pacierz poetów. O poetyckich parafrazach Modlitwy Pańskiej, cz. 1, „Przegląd Powszechny” 1986, nr 12.
- J. A. Choroszy, III Kolokwium naukowe „Między Wschodem i Zachodem. Piśmiennictwo pogranicza na przykładzie ziem między Wisłą i Bugiem do połowy XIX w.”, „Slavia Orientalis” 1986, nr 3.
- J. A. Choroszy, Książ w opisach podróży z lat 1784–1858, „Annales Silesiae” t. 16 (1986).
- J. A. Choroszy, Na płaju „Wysokiej połoniny”. Huculszczyzna w literaturze polskiej po roku 1939, „Przegląd Powszechny” 1985, nr 10; przedruk: „Połoniny” 2003.
- J. A. Choroszy, Opryszki dobrze ukryci w powieściach Józefa Dzierzkowskiego, „Wierchy” t. 54 (1985) (druk: 1988).
- J. A. Choroszy, Karpacki epizod romantycznej odysei, „Wierchy” t. 53 (1984).
- J. A. Choroszy, Romans z Huculszczyzną, „Wierchy” t. 53 (1984) (druk: 1988).
ROZDZIAŁY W MONOGRAFIACH
- J. A. Choroszy, Rarytas (szkicowo), [w:] Świat człowieka – świat komunikacji. Księga Jubileuszowa poświęcona Profesorowi Aleksandrowi Woźnemu, red. M. Kolankowska, M. Rydlewski, Wrocław 2023.
- J. A. Choroszy, Zapisane pod passe-partout. Wokół relacji Lidio Cipriani – Stanisław Vincenz, [w:] Dialogi huculskie: Stanisław Vincenz i Lidio Cipriani, red. J. Gorzkowicz, London–Wrocław 2024; to samo: Written under the Passe-Partout: On the Relation between Lidio Cipriani and Stanisław Vincenz, [w:] Hutsul Dialogues: Stanisław Vincenz and Lidio Cipriani, ed. J. Gorzkowicz, London–Wrocław 2024.
- J. A. Choroszy, Jak się zająć spuścizną pisarza emigracyjnego? O pośmiertnym fenomenie Stanisława Vincenza (1888–1971), [w:] Polonistyka światowa: archiwa i współczesność, t. 1: Archiwa, red. M. Cieński, K. Garczarek, Wrocław 2023.
- J. A. Choroszy, Rachmany, [w:] Rozmówca. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Beresiowi, red. K. Batorowicz-Wołowiec, U. Glensk, A. Zawada, Wołowiec 2020.
- J. A. Choroszy, Mała ossolińska historia, [w:] Jubileusze Ossolineum. Antologia tekstów, red. M. Pękalska, A. Mitka, Wrocław 2017.
- J. A. Choroszy, Korespondencja Józefa Wittlina ze Stanisławem Vincenzem, [w:] Józef Wittlin – pisarz kulturowego pogranicza, red. R. Zajączkowski, Lublin 2016.
- J. A. Choroszy, Lena. Szkice do portretu, [w:] Zatrudnienie: literat. Materiały, studia i szkice o Stanisławie Vincenzie, red. idem, Wrocław 2015 (druk: 2019); przedruk: Lena Vincenz. Szkice do portretu, „Płaj” 2018, wiosna.
- J. A. Choroszy, Pisarstwo pracownika duchowego (zarys diachroniczny), [w:] Zatrudnienie: literat. Materiały, studia i szkice o Stanisławie Vincenzie, red. idem, Wrocław 2015 (druk: 2019).
- J. A. Choroszy, Parafraza ojczenaszowa Stanisława Vincenza, [w:] Zatrudnienie: literat. Materiały, studia i szkice o Stanisławie Vincenzie, red. idem, Wrocław 2015 (druk: 2019).
- J. A. Choroszy, Huculszczyzna Wincentego Pola, [w:] Obrazy natury i kultura. Studia o Wincentym Polu, red. M. Łoboz, Wrocław 2015.
- J. A. Choroszy, „Le Psalterium tempore belli” (1644) de Jacob Merlo Horstius et ses traductions en polonais et en français aux tournants de l’histoire, [w:] Traduction et Rupture. La traduction comme moyen de communication interculturelle, textes réunis par M. Laurent, Paris 2014.
- J. A. Choroszy, Modlitwa Pańska między słowem a obrazem. Prolegomena, [w:] Obraz świętości – świętość w obrazie, red. I. Lis-Wielgosz, W. Jóźwiak, P. Dziadul, Poznań 2014.
- J. A. Choroszy, Czego Władysław Łoziński nauczył Stasia Vincenza, [w:] Galicja – mozaika nie tylko narodowa, red. U. Jakubowska, Warszawa 2013.
- J. A. Choroszy, Pacierze Polaków. Modlitwa Pańska w dziewiętnastowiecznych opracowaniach literackich, [w:] Biblia w literaturze polskiej. Romantyzm – Pozytywizm – Młoda Polska, red. E. Jakiel, J. Mosakowski, Gdańsk 2013.
- J. A. Choroszy, Pogranicze w praktyce pisarskiej Władysława Łozińskiego, [w:] Na pograniczach literatury, red. J. Fazan, K. Zajas, Kraków 2012.
- J. A. Choroszy, Ojcze nasz w literaturze [hasło], [w:] Encyklopedia katolicka, red. E. Gigilewicz [et al.], t. 14, Lublin 2010.
- J. A. Choroszy, Józefa Wittlina wtajemniczenie w śmierć, [w:] Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, t. 13, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2009.
- J. A. Choroszy, Podróż domowa Stanisława Vincenza, [w:] Kultura i edukacja, red. A. Haratyk, Toruń 2009.
- J. A. Choroszy, Literackie podróże po Huculszczyźnie, [w:] Za głosem trembity, red. K. Wenklar, Kraków 2007.
- J. A. Choroszy, Józefa Wittlina urzeczenie śmiercią, [w:] Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, t. 10, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2006.
- J. A. Choroszy, Nasta od Aniołów, czyli „Madonna Busowiska” Władysława Łozińskiego, [w:] Literatura i wyobraźnia. Prace ofiarowane Profesorowi Tadeuszowi Żabskiemu w 70 rocznicę urodzin, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2006.
- J. A. Choroszy, W Karpatach Wschodnich panna na rowerze, [w:] Pejzaże kultury. Prace ofiarowane Profesorowi Jackowi Kolbuszewskiemu w 65. rocznicę Jego urodzin, red. W. Dynak, M. Ursel, Wrocław 2005; przedruk: „Płaj” 2014, wiosna.
- J. A. Choroszy, Twórczość Stanisława Vincenza w perspektywie tekstologicznej, [w:] Stanisław Vincenz – humanista XX wieku, red. M. Ołdakowska-Kuflowa, Lublin 2002.
- J. A. Choroszy, „Frankenstein” [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Lewis Matthew Gregory [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Mnich [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Radcliffe Ann [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Shelley Mary [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Walpole Horatio [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997; wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, Zamczysko w Otranto. Opowieść gotycka [hasło], [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997, wyd. 2, popr., uzup.: 2006.
- J. A. Choroszy, O spójności pisarstwa Stanisława Vincenza, [w:] Studia o Stanisławie Vincenzie, red. P. Nowaczyński, Lublin 1994.
- J. A. Choroszy, Stanisław Vincenz: po stronie Adama Mickiewicza, [w:] Księga w 170 rocznicę wydania „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 1993.
- J. A. Choroszy, Stanisław Kolbuszewski a romantyzm polski, [w:] Stanisław Kolbuszewski (1901–1965), red. W. Dynak, Wrocław 1993.
- J. A. Choroszy, Huculszczyzny Homer czy Macpherson? Karpaty Wschodnie Vincenza na tle polskiej tradycji literackiej, [w:] Świat Vincenza, red. J. A. Choroszy, J. Kolbuszewski, Wrocław 1992; przedruk w: Vincenz i krytycy. Antologia tekstów, wybór, wstęp, oprac. P. Nowaczyński, Lublin 2003.
- J. A. Choroszy, Romantyczna lekcja Huculszczyzny, [w:] Między Wschodem a Zachodem, cz. 2: Piśmiennictwo pogranicza, red. R. Łużny, S. Nieznanowski, Warszawa 1991.
- J. A. Choroszy, Wiek dziewiętnasty w Karpatach Wschodnich, [w:] XI Sympozjum KTG „Najstarsze polskie przewodniki górskie”, red. M. Staffa, Kraków 1990.
- J. A. Choroszy, Gdzie szum Prutu, Czeremoszu…, [w:] J. Kolankowski, Gdzie szum Prutu, Czeremoszu, szkicem o Huculszczyźnie dopełnił J. A. Choroszy, Wrocław 1989; przedruk: „Odra” 1988, nr 12.
- J. A. Choroszy, Świat Huculszczyzny w prozie Juliusza Turczyńskiego, [w:] Kultura, literatura, folklor, red. M. Graszewicz, J. Kolbuszewski, Warszawa 1988.
EDYCJE NAUKOWE
- S. Vincenz, Na wysokiej połoninie (wybór opowieści), wstęp, oprac. J. A. Choroszy, Wrocław 2023, BN I 344.
- Irena Vincenz – Jerzy Stempowski, Listy rachmanne (1941–1944), wstęp, oprac. J. A. Choroszy, współpraca S. E. Bąk, „Płaj” 2020, jesień.
- „Kto ma talenta, jest chwałą narodu”. Wiersze o Karolu Lipińskim, zebrała M. Bąk, do druku podał J. A. Choroszy, Wrocław 2011.
- S. Vincenz, Outopos. Zapiski z lat 1938–1944, autograf odczytał A. Vincenz, tekst z autografem porównał, opatrzył posłowiem i ilustracjami oraz do druku podał J. A. Choroszy, Wrocław 1992; wyd. 2., popr.: 1993.
- S. Vincenz, Notatnik 1938–1944 (fragmenty), wstęp, oprac. J. A. Choroszy, „Odra” 1988, nr 12.
PUBLIKACJE OPARTE NA PRACACH DYPLOMOWYCH NAPISANYCH POD KIERUNKIEM JANA CHOROSZEGO
- M. Wańczyk, Korespondencja Stanisława Vincenza z ks. Pawłem Boharczykiem (Boharcsikiem), „Konteksty Kultury” 2023, z. 3.
- W. Kociołek, „Należymy wszyscy do ludzi zapomnianych”. Listy Stanisława Aleksandra Vincenza do Jerzego Stempowskiego. Wybór, „Pamiętnik Literacki” (Londyn) 2024, t. 67.
- B. Matczak, „Widzi Pan, jak się spotykamy”. Wybór z listów Leny Vincenzowej do Jerzego Stempowskiego, „Sztuka Edycji” 2024, nr 1.
- D. Darowska, Tematy lwowskie – listy Vincenza do Grydzewskiego. Wybór, „Pamiętnik Literacki” (Londyn) 2023, t. 65.
- A. H. Markieta, Korespondencja Stanisława Vincenza z Józefem Czapskim z roku 1951, „Czasopismo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich” t. 33 (2022).
- K. Wojciechowska, Korespondencja Stanisława Vincenza z księdzem Bronisławem Kreuzą, „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” t. 17 (2022).
- Z. Bembenek, Listy Stanisława Vincenza do Iwana (Jana) Sen’kiwa. „Przecież ja nie jestem taki głupi, jak wyglądam”, „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” t. 16 (2021).
- B. Matczak, Listy Leny Vincenz do Jerzego Stempowskiego. Historia tęsknoty (1940), „Konteksty Kultury” 2021, z. 2.
- E. Kołtun, Wylewy w pustkę. Korespondencja Stanisława Vincenza z Kazimierzem Wierzyńskim w perspektywie intymistycznej, „Sztuka Edycji” 2021, nr 1.
- O. Glinka, „Z tymi Kisterami nigdy nic nie wiadomo”. Z listów Stanisława Vincenza i Harry’ego C. Stevensa, „Sztuka Edycji” 2020, nr 1.
VARIA
- Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971). Katalog wystawy, oprac. J. A. Choroszy, Wrocław 2016; wyd. 3, popr.: 2019.
- Spis lektur dla studentów filologii polskiej, wyd. 5, zmien.: Wrocław 1993; wyd. 6, uzup.: 1994; wyd. 7, popr., uzup.: 1997.
PROJEKTY BADAWCZE
2012–2015 Archiwum Stanisława Vincenza (1888–1971) Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, 12H 11 0030 80 Kierownik: prof. dr hab. Jolanta Ługowska 2011–2015 Wincentego Pola studia z natury i krajobrazu (naukowe, podróżopisarskie, literackie świadectwa upowszechniania wiedzy w zakresie przyrodoznawstwa, krajoznawstwa i kultury XIX w.) Narodowe Centrum Nauki, N N103 394140 Kierownik: prof. dr hab. Małgorzata Łoboz
