
prof. dr hab. Jolanta Ługowska
Pokój 129
Tel: +48 71 375 25 69
Kontakt: jolanta.lugowska@uwr.edu.pl;
USOSweb
Przedmiotem moich zainteresowań naukowych są problemy współczesnej kultury, ze szczególnym uwzględnieniem jej wewnętrznego zróżnicowania, a więc między innymi zagadnienia folkloru (i tradycyjnej kultury ludowej), kultury popularnej oraz swoistej subkultury dzieci i nastolatków. W swych poczynaniach staram się uwzględniać przede wszystkim perspektywę literaturoznawczą, wyznaczoną przez punkt widzenia tekstologa i genologa. Wiele miejsca w swych badaniach poświęcam problematyce baśni – ludowej i literackiej – a także innym odmianom fantastyki, koncentrując się przy ich analizie na kwestiach komparatystycznych oraz, w znacznym zakresie, na problematyce modeli komunikacyjnych realizowanych w interesującym mnie gatunku; próbuję zatem odpowiadać na pytanie do kogo adresowane są baśnie, jakie potrzeby są dzięki nim zaspakajane, co decyduje o ich popularności. W kręgu moich zainteresowań pozostają również kwestie literatury religijnej, adresowanej do różnego typu odbiorców, co wyraziło się między innymi w zredagowanych przeze mnie trzech tomach artykułów „angelologicznych” (Anioł w literaturze i w kulturze, 2004-2006), w rozważaniach na temat dwudziestowiecznej literatury religijnej dla dzieci i młodzieży i jej przedstawicieli (m. in. ks. Jana Twardowskiego, Joanny Kulmowej), a także w tekstach podejmujących problematykę franciszkańską obecną zarówno w literaturze dziecięco-młodzieżowej, jak i w twórczości adresowanej do dorosłych (Roman Brandstaetter). W dotychczasowych badaniach, głównie o charakterze komparatystycznym, towarzyszyła mi też refleksja nad istotą kultury oralnej oraz kultury opartej na piśmie i druku. W roku 2002 Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki Polskiej przyznała mi trzyletnie Subsydium Profesorskie przeznaczone na realizację tematu badawczego: „Formy obecności folkloru we współczesnej literaturze i w kulturze”, w ramach którego zorganizowałam (w latach 2003–2005) trzy ogólnopolskie konferencje naukowe pod wspólnym tematem „Anioł w literaturze i w kulturze”, zwieńczone publikacją wspomnianych wyżej tomów pokonferencyjnych. W roku 2012, w związku z przyznaniem grantu na badania poświęcone twórczości Stanisława Vincenza, zainicjowany został pod moim kierunkiem przez zespół uczonych zainteresowanych tą tematyką cykl badań o charakterze zarówno materiałowym, jak i analitycznym nad twórczością autora Wysokiej połoniny. W ramach tego projektu powstała moja rozprawa książkowa poświęcona kwestii oralności dzieł Stanisława Vincenza (Vincenz – mistrz słowa mówionego, 2015). Stały wątek moich naukowych dociekań stanowi refleksja nad dwudziestowieczną powieścią adresowaną do młodego odbiorcy, egzemplifikowaną m.in. twórczością Małgorzaty Musierowicz (kilka artykułów poświęconych cyklowi „Jeżycjada”), utworami Doroty Terakowskiej (w 2021 ukazała się monografia zbiorowa poświęcona tej pisarce z moim artykułem Dorota Terakowska. Między literaturą a dziennikarstwem: W poszukiwaniu autorskiego idiolektu) a także Marcina Pałasza (cykl o Elfie). Interesuję się również klasyką światowej twórczości dziecięco-młodzieżowej, m. in. dorobkiem Lucy Maud Montgomery, Tove Jansson, Astrid Lindgren czy Frances Hodgson Burnett. Opublikowałam także kilka artykułów poświęconych problematyce górskiej w literaturze. Na łamach pisma „Góry – Literatura – Kultura” ukazał się mój tekst poświęcony Róży bez kolców Zofii Urbanowskiej a także studium na temat demonologii tatrzańskiej Nie-ludzcy mieszkańcy Tatr. Jestem autorką monografii: Ludowa bajka magiczna jako tworzywo literatury (1981); Bajka w literaturze dziecięcej (1988); W świecie ludowych opowiadań. Teksty, gatunki, intencje narracyjne (1993); Folklor – tradycje i inscenizacje. Szkice literacko-folklorystyczne (1999); W Fantazjanie i gdzie indziej. Szkice o baśni literackiej (2006).
