
dr Olga Taranek-Wolańska
ORCID: 0000-0002-0343-8847
Pokój 133
Tel. 71 375 25 67
Kontakt: olga.taranek-wolanska@uwr.edu.pl, USOSweb
Adiunktka w Zakładzie Edytorstwa. Absolwentka wrocławskiej polonistyki o specjalności edytorskiej. Literaturoznawczyni. Autorka monografii (Bez)sensy ironiczności. Juliusz Słowacki i romantyczne ironie (2021). Jest współredaktorką naukową wielu tomów zbiorowych oraz współredaktorką tematyczną dwóch numerów półrocznika „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”. Razem z Małgorzatą Łoboz redaguje rocznik „Prace Literackie” (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego), a wspólnie z zespołem kierowanym przez Mariana Ursela kończy pracę nad edycją sądów o twórczości Aleksandra Fredry z lat 1809–1880. W ramach grantu Narodowego Centrum Nauki zajmuje się korespondencją rodzinną Fredrów z lat 1865–1882 oraz przygotowuje książkę o pozakomediowej twórczości Aleksandra Fredry. Organizatorka wielu konferencji naukowych. W latach 2014–2018 nauczycielka języka polskiego we wrocławskim LO XIV. Autorka e-materiałów edukacyjnych do nauki języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych. Od 2018 r. jest członkinią Komitetu Okręgowego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego we Wrocławiu. Zainteresowania naukowe: romantyzm, współczesne konteksty reinterpretacyjne literatury romantycznej, twórczość Juliusza Słowackiego i Aleksandra Fredry, edytorstwo naukowe, związki między słowem a obrazem w kulturze piśmiennej, sztuka książki, kultura rękopiśmienna i wydawnicza XIX wieku.
PUBLIKACJE
MONOGRAFIE NAUKOWE
- O. Taranek-Wolańska, (Bez)sensy ironiczności. Juliusz Słowacki i romantyczne ironie, Wrocław 2021.
REDAKCJA NAUKOWA CZASOPISM
- „Sztuka Edycji” 2024, nr 2: Od deski do deski. Retoryka oprawy, red. J. Bajda, O. Taranek-Wolańska, D. Ucherek.
- „Sztuka Edycji” 2020, nr 1: Edytorskie przestrzenie tekstu i obrazu, red. M. Czerwiński, I. Kropidło, O. Taranek-Wolańska.
REDAKCJA NAUKOWA MONOGRAFII
- Kreacje i deformacje. Aleksandra Fredry metamorfozy świata, red. M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2025.
- Romantyzm rozdwojony? Pytania nierozstrzygnięte, red. M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2024.
- Polonistyka światowa: archiwa i współczesność, t. 2: Literatura polska w historiach i kulturach, red. W. Browarny, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2023.
- Między Fredrą a Norwidem. Prace ofiarowane Profesorowi Marianowi Urselowi, red. M. Jonca, M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Kielce 2022.
- Śląskie pogranicza kultur, t. 3, red. M. Ursel, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2014.
- Śląskie pogranicza kultur, t. 2, red. M. Ursel, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2013.
- Śląskie pogranicza kultur, t. 1, red. M. Ursel, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2012.
- Kody kultury. Interakcja, transformacja, synergia, red. H. Kubicka, O. Taranek, Wrocław 2009.
- „Gorsza” kobieta. Dyskursy inności, samotności, szaleństwa, red. D. Adamowicz, Y. Anisimovets, O. Taranek, Wrocław 2008.
ARTYKUŁY W CZASOPISMACH
- O. Taranek-Wolańska, „Mglisto i ciemno”. Kilka uwag o wczesnej recepcji „Lambra” i „Kordiana” Juliusza Słowackiego, „Wielogłos” 2024, nr 3.
- O. Taranek-Wolańska, Editio ultima? Wokół warszawskiej edycji „Dzieł” Aleksandra Fredry (1880), „Sztuka Edycji” 2023, nr 2.
- O. Taranek-Wolańska, Dlaczego „Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku”? Wybrane manifesty typograficzne w perspektywie literaturoznawstwa, „Sztuka Edycji” 2020, nr 1.
- O. Taranek-Wolańska, „Epifanie w końcu muszą mieć jakiś sens”. Wokół ironii Juliusza Słowackiego i Zbigniewa Herberta, „Prace Literackie” t. 58 (2018).
- O. Taranek, Czy ironista to antybohater współczesności? Uwagi wstępne, „Edukacja Etyczna” 2011, nr 1.
- O. Taranek, Kultura ironii, czyli etyczne implikacje pewnego tropu. Scenariusz zajęć konwersatoryjnych, „Edukacja Etyczna” 2011, nr 2.
- O. Taranek, „Dziwadła ekscentryczności”? Ironia Juliusza Słowackiego na tle krytycznych koncepcji humoryzmu, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria »Filologia Polska«” t. 8 (2010).
- O. Taranek, Kto chciałby mieć Kordiana pod swoim dachem? Perspektywy badań nad ironią Juliusza Słowackiego, „Prace Literackie” t. 49 (2009).
- O. Taranek, „Poeto, fiat lux!”. O ponadtekstowej ironii „Beniowskiego” Juliusza Słowackiego, „Prace Literackie” t. 47 (2007).
ROZDZIAŁY W MONOGRAFIACH
- O. Taranek-Wolańska, Eros na cenzurowanym. Wpływ cenzury obyczajowej na recepcję twórczości obscenicznej Aleksandra Fredry, [w:] Kreacje i deformacje. Aleksandra Fredry metamorfozy świata, red. M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2025.
- O. Taranek-Wolańska, Fredro rozdwojony? Tropy interpretacyjne między ironią a melancholią, [w:] Romantyzm rozdwojony? Pytania nierozstrzygnięte, red. M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2024.
- O. Taranek-Wolańska, Ironie Cypriana Norwida i Juliusza Słowackiego. Glosy na marginesach, [w:] Między Fredrą a Norwidem. Prace ofiarowane Profesorowi Marianowi Urselowi, red. M. Jonca, M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Kielce 2022.
- O. Taranek-Wolańska, „Nie tworzę prawie nic, lecz przypominam”. Asocjacyjna pamięć Juliusza Słowackiego w „Beniowskim”, [w:] Pamięć Juliusza Słowackiego, red. O. Krysowski, Warszawa 2021.
- O. Taranek-Wolańska, „Ironia to praktyka świata!”. Glosa do „Herburta” Zygmunta Krasińskiego i „Don Juana poznańskiego” Ryszarda Berwińskiego, [w:] Romantyzm. Literatura – kultura – obyczaj, t. 3, red. M. Jonca, M. Łoboz, Wrocław 2015.
- O. Taranek-Wolańska, Miasto, którego już nie ma. Dolny Śląsk z perspektywy postkolonialnej (na przykładzie historii miasteczka Miedzianka), [w:] Śląskie pogranicza kultur, t. 3, red. M. Ursel, eadem, Wrocław 2014.
- O. Taranek-Wolańska, Stacja Wałbrzych, czyli transgraniczność i doświadczanie miejsca, [w:] Śląskie pogranicza kultur, t. 2, red. M. Ursel, eadem, Wrocław 2013.
- O. Taranek-Wolańska, Figury myśli. Kryptomnezyjna pamięć Słowackiego i kilka projektów na przyszłość, [w:] Jaki Słowacki? Studia i szkice w dwusetną rocznicę urodzin poety, red. E. Grzęda, M. Ursel, Wrocław 2012.
- O. Taranek-Wolańska, „Grób odwieczny potomków Adama”. Mickiewicz w intertekstach Słowackiego, [w:] Mickiewicz w kontekstach dawnych i współczesnych, red. M. Burzka-Janik, I. Jokiel, Opole 2012.
- O. Taranek-Wolańska, W stronę antropologii turystyki. Literacki zapis podróży Izabeli Czartoryskiej do Cieplic w 1816 roku na europejskim tle porównawczym, [w:] Śląskie pogranicza kultur, t. 1, red. M. Ursel, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2012.
- O. Taranek, „Ironia, dobra siostra”. Dygresyjność Juliusza Słowackiego z perspektywy teoriopoznawczych form ironii w literaturoznawstwie, [w:] Poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego. Struktura, konteksty, recepcja, red. M. Kalinowska, M. Leszczyński, Toruń 2011.
- O. Taranek, W lustrze ironii. Autokreacyjne twarze Juliusza Słowackiego, [w:] Przyroda i cywilizacja, red. E. Dobierzewska-Mozrzymas, A. Jezierski, Wrocław 2010.
- O. Taranek, „Kapłanka zbożna ironia”. Współczesny romantyzm w świetle kulturowej teorii stereotypu, [w:] Kody kultury. Interakcja, transformacja, synergia, red. H. Kubicka, O. Taranek, Wrocław 2009.
- O. Taranek, W poszukiwaniu „mocnego” Języka. Metafory grobu w późnej twórczości Juliusza Słowackiego, [w:] Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, t. 13, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2009.
- O. Taranek, „Transcendentalna błazenada”. Estetyzacja pojęcia ironii na przykładzie prób powieściowych Juliusza Słowackiego, [w:] Romantyzm. Literatura – kultura – obyczaj, t. 1, red. M. Jonca, M. Łoboz, Wrocław 2009.
- O. Taranek, Śmierć w „Ogrodzie koncentracyjnym”. Paliatywny charakter ironii w poezji Marcina Świetlickiego, [w:] Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, t. 12, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2008.
- O. Taranek, Madame Ironia na wysokich obcasach. Ironiczny dyskurs w „Fantazym” Juliusza Słowackiego, [w:] „Gorsza” kobieta. Dyskursy inności, samotności, szaleństwa, red. D. Adamowicz, Y. Anisimovets, O. Taranek, Wrocław 2008.
- O. Taranek, „I żywot, oto ulatuje w słowach…”. Juliusza Słowackiego czuły dialog ze śmiercią (na wybranych przykładach), [w:] Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, t. 11, red. J. Kolbuszewski, Wrocław 2007.
RECENZJE NAUKOWE
- O. Taranek-Wolańska, „Natura moja jest pełna błyskawic”. Wokół nowej edycji listów Juliusza Słowackiego (rec.: J. Słowacki, Dzieła zebrane, pod red. M. Troszyńskiego, t. 17−18: Korespondencja, oprac. edytorskie M. Troszyński, współpraca E. Mirkowska, wyd. 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2025), „Sztuka Edycji” 2025, nr 2.
- O. Taranek-Wolańska, „Maria” albo rozpacz romantyka (rec.: A. Malczewski, Maria. Powieść ukraińska. Podobizna autografu, wstęp K. Trybuś, transliteracja Z. Dambek-Giallelis, A. Cedro, historia rękopisu, rys biografii Z. Dambek-Giallelis, Pewne Wydawnictwo, Kielce 2024), „Prace Literackie” t. 64 (2025).
- O. Taranek-Wolańska, „Album Romantyczne” – odnawianie romantyzmu? (rec.: C. Norwid, Promethidion. Rzecz w dwóch dialogach z epilogiem. Wydanie krytyczne, tekst oprac., objaśnieniami i uwagami edytorskimi opatrzył S. Sawicki, komentarze S. Sawicki, G. Halkiewicz-Sojak i A. Ziołowicz, Kielce 2022; A. Fredro, Pan Jowialski. Wydanie jubileuszowe, oprac. i komentarz A. Ziołowicz, Kielce 2023; A. Mickiewicz, „Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta”. Antologia interpretacji, oprac. i wprowadzenie do antologii M. Woźniewska-Działak, Kielce 2023; K. Ujejski, Skargi Jeremiego, tekst oprac., objaśnieniami i komentarzem opatrzył A. Bagłajewski, Kielce 2024; T. Lenartowicz, Zachwycenie, Błogosławiona, tekst oprac., objaśnieniami i komentarzem opatrzyła G. Halkiewicz-Sojak, z ilustracjami A. Zaleskiego, Kielce 2024; A. Mickiewicz, Liryki lozańskie, oprac. tekstów i objaśnienia B. Dopart, Kielce 2025), „Sztuka Edycji” 2025, nr 1.
- O. Taranek-Wolańska, Mickiewicz przemawia obrazem (rec.: Poezye Adama Mickiewicza, t. 1, teksty poetyckie tłumaczyła R. Koženiauskienė, publikację przygotowała R. Griškaitė, ilustracje wykonał S. Eidrigevičius, Vilniaus Universiteto Leidykla, Wilno 2022), „Sztuka Edycji” 2023, nr 2.
- O. Taranek-Wolańska, Ironie i romantyczny fetysz (rec.: A. Bielik-Robson, Duch powierzchni. Rewizja romantyczna i filozofia, Kraków 2010), „Edukacja Etyczna” 2012, nr 3.
EDYCJE NAUKOWE
- Twórczość Aleksandra Fredry w opiniach jego współczesnych (1809–1880), wstęp, oprac., komentarze edytorskie M. Jonca, M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, M. Ursel, w przygotowaniu.
KOMUNIKATY I SPRAWOZDANIA
- A. Dąbrowska, Sprawozdanie z VII Światowego Kongresu Polonistów, współpr. O. Taranek-Wolańska, D. Ucherek, „Sztuka Edycji” 2022, nr 1.
- D. Ucherek, O. Taranek-Wolańska, Polonistyka naprawdę światowa, „Biuletyn Polonistyczny” 2021, nr z 13.10, https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/polonistyka-naprawde-swiatowa,226/details (data dostępu: 6.11.2023).
- O. Taranek, Perspektywy literaturoznawstwa?, „Przegląd Uniwersytecki” 2008, nr 12, s. 16.
KATALOGI
- Za(nie)czyszczenia miasta, red. K. Gemborys, L. Leń, O. Taranek-Wolańska, D. Ucherek, M. Wolski, Wrocław 2022.
INNE
- O Marii Janion, o romantyzmie, o nas. Dyskusja z udziałem Arkadiusza Bagłajewskiego, Michała Kuziaka, Olgi Taranek-Wolańskiej, moderuje Tomasz Kłusek, „Nowe Książki” 2025, nr 6.
- „Śmieszność w powadze, powaga w śmieszności”. Z Marianem Urselem rozmawia Olga Taranek-Wolańska, [w:] Kreacje i deformacje. Aleksandra Fredry metamorfozy świata, red. M. Łoboz, O. Taranek-Wolańska, Wrocław 2025.
PROJEKTY BADAWCZE I EDUKACYJNE
| 2024‒2029 | Słownik Wincentego Pola Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, NPRH/DN/SP/0244/2023/12 Kierownik: prof. dr hab. Małgorzata Łoboz |
| 2023‒2024 | Korespondencja rodzinna Fredrów z lat 1865‒1882. Kwerenda źródłowa Narodowe Centrum Nauki, 2023/07/X/HS2/01199 Kierownik: dr Olga Taranek-Wolańska |
| 2021 | CLARIN – Wspólne Zasoby Językowe i Infrastruktura Technologiczna Przygotowanie danych do analizy stylometrycznej na podstawie czasu powstania wierszy polskich poetów romantycznych – Adama Mickiewicza i Aleksandra Fredry Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014‒2020 Priorytet IV: zwiększenie potencjału naukowo-badawczego Działanie 4.2: Rowzój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki Kierownik: dr hab. inż. Maciej Piasecki, prof. PWr |
| 2019–2021 | Tworzenie e-materiałów dydaktycznych do kształcenia ogólnego z zakresu języka polskiego – etap II Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś II – Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.10 Wysoka jakość systemu oświaty |
| 2012–2016 | Twórczość Aleksandra Fredry w opiniach jego współczesnych Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, 11H 11 002780 Kierownik: prof. dr hab. Marian Ursel |
| 2011–2014 | Na pograniczu kultur. Literackie i paraliterackie recepcje obyczaju, tradycji, kultury umysłowej na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie Narodowe Centrum Nauki, N N103 394240 PT Kierownik: prof. dr hab. Marian Ursel |
| 2009 | Międzynarodowa Konferencja Naukowa Kody kultury: interakcja, transformacja, synergia (The Codes of Culture: Interaction, Transformation and Synergy) Dział Badań Naukowych UWr, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, 2108/W/IFP/08 Kierownik: Olga Taranek-Wolańska, Halina Kubicka |
