Wystawa Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)

zaproszenie Vincenz wystawa Gdańsk

Wystawa Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)

14 i 15 października 2014 roku, w ramach Festiwalu imienia Brunona Schulza, odbyło się we Wrocławiu Kolokwium Vincenzowskie poświęcone twórczości Stanisława Vincenza (1888–1971). Z tej okazji zostały przygotowane dwie wystawy planszowe. Pierwsza, sfinansowana przez Festiwal im. Brunona Schulza, przez miesiąc znajdowała się w Rynku. Druga, obszerniejsza, ulokowana w Auli Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, powstała pod patronatem JM Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego Marka Bojarskiego i Prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza jako wspólne przedsięwzięcie Instytutu Filologii Polskiej UWr i Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu. Na początku listopada 2014 roku ta właśnie wystawa została przeniesiona do Wieży Matematycznej (pozostającej w gestii Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego), a od lutego 2015 roku nieprzerwanie peregrynuje po Polsce. We wrześniu 2016 roku dzięki wsparciu Oddziału IPN we Wrocławiu wykonano kopię ekspozycji oraz katalog, tworząc tym samym warunki do poszerzenia społecznego zasięgu i zwielokrotnienia liczby prezentacji.

Z inicjatywy Mykoły Kniażyckiego, deputowanego do Rady Najwyższej Ukrainy, w 2018 roku powstała ukraińska wersja wystawy. Została ona pokazana dwukrotnie: w Kijowie (otwarcie 6 listopada 2018 roku) i Iwano-Frankowsku (otwarcie 3 grudnia 2018 roku). Zwłaszcza pierwsza prezentacja w siedzibie Rady Najwyższej, z udziałem polskich parlamentarzystów, odbiła się szerokim echem w ukraińskich mediach.

Scenariusz wystawy: Jan A. Choroszy; koncepcja plastyczna i aranżacja: Konrad Górniak (BGH Group).

Organizator: Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Współorganizatorzy: Zakład Narodowy im. Ossolińskich (w 2014), Instytut Pamięci Narodowej – Oddział we Wrocławiu (w latach 2014–2016), Wydział Filologiczny UWr (w latach 2015–2018), Towarzystwo Karpackie (od 2019).

Na planszach i w katalogu wykorzystano dokumenty i materiały ikonograficzne z archiwów rodzinnych Vincenzów i Marbachów, spuścizny Lidia Ciprianiego (dzięki uprzejmości prof. Jacopo Moggiego) oraz zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (ZNiO), Muzeum Etnograficznego w Krakowie (MEK), Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie (PME), Muzeum Polskiego w Rapperswilu (MPR), Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura w Le Mesnil-le-Roi (SILK), Biblioteki Polskiej w Londynie (BPL), Instytutu Polskiego i Muzeum im. Sikorskiego w Londynie (IPMSL) oraz Archiwum Uniwersytetu Wiedeńskiego (AUW). Mapy udostępnił Piotr Kamiński.

Stanisław Vincenz, urodzony w Słobodzie Rungurskiej na Pokuciu, jest autorem wielu dzieł, z których najważniejszy jest epicki cykl Na wysokiej połoninie. Pisarz był Polakiem z rodziny przemysłowców naftowych, studiował w Wiedniu, brał udział w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej. W Dwudziestoleciu był aktywnym twórcą kultury i działaczem publicznym. W 1939 roku kilka miesięcy spędził w więzieniu NKWD, wiosną 1940 przedostał się nielegalnie na Węgry, skąd w 1945 wyjechał do Francji. Był związany z paryską „Kulturą” niemal od początku jej istnienia, ostatnie lata życia spędził w Lozannie. Spoczywa na cmentarzu św. Salwatora w Krakowie. Vincenz jest reprezentantem całej generacji polskich autorów emigracyjnych, w PRL-u objętych zapisem cenzorskim, wyeliminowanych z żywego obiegu kultury krajowej, zmarginalizowanych w dydaktyce uniwersyteckiej i szkolnej. Wystawa prezentuje najważniejsze etapy jego biografii i główne wątki twórczości, przypomina esej: opowieść łączy fakty, obrazy i zdjęcia, wspomnienia, opinie oraz fragmenty tekstów. Tłem narracji są fotografie włoskiego etnologa Lidia Ciprianiego z 1933 roku – jeden z ostatnich obrazów dawnej Huculszczyzny.

Wykaz lokalizacji krajowych wystawy (na dzień 30 listopada 2020)

  1. Aula Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.
  2. Wieża Matematyczna Uniwersytetu Wrocławskiego.
  3. Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego.
  4. Biblioteka Śląska w Katowicach.
  5. Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach.
  6. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie.
  7. Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.
  8. Spichlerz w zespole dworsko-parkowym w Kuźnicach (Tatrzański Park Narodowy).
  9. Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego.
  10. Biblioteka Jagiellońska.
  11. Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
  12. Wydział Elektryczny Politechniki Częstochowskiej.
  13. Instytut Filologii Polskiej Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie.
  14. Wydział Filologiczno-Historyczny filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Piotrkowie Trybunalskim.
  15. Wydział Filologiczny Uniwersytetu Łódzkiego.
  16. Galeria „Pod Dachem Nieba” w Ciechocinku.
  17. Miejska Biblioteka Publiczna w Opolu.
  18. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu.
  19. Centrum Kształcenia Ustawicznego i Językowego Kadr w Legnicy (Zamek Piastowski).
  20. Biblioteka Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
  21. Książnica Karkonoska w Jeleniej Górze.
  22. Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
  23. Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna „Biblioteka pod Atlantami” w Wałbrzychu.
  24. Centrum Spotkań Europejskich „Światowid” w Elblągu.
  25. Miejska Biblioteka Publiczna w Świdnicy.
  26. Biblioteka Uniwersytetu Gdańskiego.
  27. Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze (Cieplicach).
  28. Fabryka Sztuk w Tczewie.
  29. Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna w Dzierżoniowie.
  30. Miejski Ośrodek Kultury w Nowej Rudzie.
  31. Słupskie Centrum Organizacji Pozarządowych i Ekonomii Społecznej.
  32. Filharmonia Kaszubska – Wejherowskie Centrum Kultury.
  33. Pijalnia Wód Mineralnych w Szczawnie-Zdroju.
  34. Centrum Kultury w Połczynie-Zdroju.
  35. Centrum Aktywności Społecznej Karmel w Strzegomiu.
  36. Międzynarodowy Dom Kultury w Międzyzdrojach.
  37. Miejska Biblioteka Publiczna w Świnoujściu.
  38. Hala Spacerowa w Świeradowie-Zdroju.
  39. Stargardzkie Centrum Kultury.
  40. Wrocławskie Targi Dobrych Książek – Hala Stulecia.
  41. Centrum Dialogu Przełomy w Szczecinie.
  42. Dolnobrzeski Ośrodek Kultury w Brzegu Dolnym.
  43. Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Lubaniu.
  44. Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego.
  45. Ratusz w Bolesławcu.
  46. Miejska Biblioteka Publiczna w Lesznie.
  47. Miejska Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Jarocin – Jarociński Ośrodek Kultury.
  48. Centrum Kultury „Muza” w Lubinie.
  49. Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie.
  50. Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach.
  51. Pijalnia Wód Mineralnych w Kudowie-Zdroju.
  52. Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu.
  53. Biblioteka i Forum Kultury w Oleśnicy.
  54. Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Kaliszu.
  55. Strzeliński Ośrodek Kultury.
  56. Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
  57. Ośrodek Kultury w Miliczu.
  58. Biblioteka Główna Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego w Radomiu.
  59. Miejska Biblioteka Publiczna w Lublinie.
  60. Muzeum i Rezerwat Archeologiczny Krzemionki, Sudół.
  61. Pijalnia Wód Mineralnych w Polanicy-Zdroju.
  62. Dworek „Zagroda” w Brwinowie, Towarzystwo Przyjaciół Brwinowa.
  63. Foyer sali koncertowej Radomskiej Orkiestry Kameralnej, Miejska Biblioteka Publiczna w Radomiu.
  64. Gminna Biblioteka Publiczna w Zakrzewie.
  65. Klub Górnika w Sanoku.
  66. Muzeum Kultury Duchowej i Materialnej Bojków w Myczkowie.
  67. Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie.

Projekt "Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego