Specjalności

Książki

Specjalności

Filologia polska – studia I stopnia

Uwaga: na studiach niestacjonarnych pierwszego stopnia dostępna jest jedynie specjalność edytorska.

Warunki wstępne

Specjalność jest dostępna dla studentów filologii polskiej I stopnia z zaliczonym pierwszym semestrem. Wybór specjalności dokonuje się przez zapisanie się na konwersatorium Wprowadzenie do edytorstwa w drugim semestrze.

Opis

Edytorstwo jest tam, gdzie pojawiają się teksty: informacyjne, użytkowe, reklamowe, prasowe, literackie. A one są właściwie wszędzie: w telefonach komórkowych, na stronach www, w gazetach codziennych i korporacyjnych, w tramwajach, autobusach i samolotach, w witrynach sklepowych i na słupach ogłoszeniowych, w bankach i kościołach, na ziemi, wodzie i w powietrzu – nie tylko w książkach i czasopismach. Edytor pojawia się tam, gdzie trwa albo zakończyło się pisanie, a tekst należy poddać opracowaniu redakcyjnemu, formatowaniu i korekcie, kiedy trzeba zaprojektować publikację i zrealizować wydanie w wersji papierowej lub elektronicznej. Występuje jako trzeźwy partner autora, spolegliwy rzecznik wymagającego czytelnika, odpowiedzialny współtwórca dzieła literackiego. Musi być kompetentny i sprawny.

Specjalność edytorska na studiach polonistycznych nawiązuje do wspaniałych tradycji filologii, kontynuowanych w działalności wielu firm wydawniczych i redakcji czasopism naukowych i literackich, odnosi się też do współczesności naznaczonej przez teksty istniejące w różnych gatunkach, formach i obiegach. Wprowadzając program dwustopniowy specjalności, uzyskaliśmy możliwość wydłużenia i pogłębienia kształcenia, a przede wszystkim zwiększenia skuteczności nauczania w zakresie sprawności językowo-redakcyjnej (niezbędnej w pracy redaktora), znajomości zasad obowiązujących w realizacji rozmaitych projektów edytorskich, praktycznych umiejętności stosowania nowoczesnych narzędzi i technik wydawniczych (tym celom sprzyja odnowiona pracownia komputerowa). Specjalność Edytorstwo jest pomyślana jako kształcenie podstawowe, skoncentrowane na wypracowaniu umiejętności redakcji tekstu w obrębie elementarnych praktyk wydawniczych (publikacje użytkowe, książka, czasopismo oraz ich wersje cyfrowe). Specjalność Edytorstwo naukowe i kulturowe (na studiach magisterskich) umożliwi pogłębienie wymienionych sprawności oraz zdobywanie wiedzy w zakresie edytorstwa dzieł literackich, historycznych i współczesnych form edytorskich, typografii oraz relacji słowa i obrazu (tekstografii).

Profil absolwenta

Absolwent filologii polskiej ze specjalnością edytorską dysponować będzie niezbędną wiedzą teoretyczną, umożliwiającą rozwiązywanie różnorodnych problemów towarzyszących edycji tekstów użytkowych, prasowych i literackich we wszystkich współczesnych mediach piśmiennych (akcydens, książka, czasopismo, Internet). Uzyska również niezbędne kompetencje językowe, zwłaszcza poprawnościowe i stylistyczne, oraz redakcyjne, gwarantujące bardzo wysoki poziom opracowania tekstu, wymagany zarówno w wydawnictwach, jak i instytucjach publicznych czy firmach, w których wytwarza się i rozpowszechnia rozmaite druki. Dopełnieniem kwalifikacji będzie zaawansowana umiejętność posługiwania się profesjonalnym programem do łamania publikacji, umożliwiająca skuteczną realizację edycji na przyzwoitym poziomie estetycznym.

Ukończenie specjalności edytorskiej poprawi pozycję absolwenta na rynku pracy, ponieważ wyposaża w kwalifikacje ważne dla współczesnych nauczycieli języka polskiego, a także przygotowuje do aktywności zawodowej podejmowanej poza instytucjami tradycyjnie pojmowanej edukacji i kultury – w biznesie, usługach czy mediach, nie mówiąc o innych formach własnej przedsiębiorczości.

KIEROWNIK

dr Jan Choroszy, prof. UWr


ZESPÓŁ TWORZĄ

mgr Inez Kropidło
mgr Karol Poręba
dr Dorota Ucherek 
dr Olga Taranek-Wolańska
dr Michał Wolski 
dr Jarosław Woźniak


WSPÓŁPRACUJĄ

dr hab. Marcin Czerwiński 
dr Kamila Kowalczyk
mgr Katarzyna Koza
mgr Barbara Matczak
mgr Hanna Miera
dr hab. Aleksandra Oszczęda, prof. UWr
dr Paweł Pluta
dr Joanna Płoszaj

Specjalność nauczycielska

Język polski – przedmiot interdyscyplinarny

Język polski w szkole – na wszystkich etapach kształcenia – to przedmiot interdyscyplinarny.

Jako nauczyciel języka polskiego będziesz przekazywać uczniom wiedzę z trzech obszarów:

  • literatury,
  • kultury – w tym z teatrologii, filmoznawstwa, muzykologii, historii sztuki,
  • języka – w tym z komunikacji społecznej.

Będziesz także przewodnikiem po zagadnieniach socjokulturowych, takich jak wielokulturowość, tożsamość narodowa, ideologie, gender.

Pokażesz uczniom, jak efektywnie wykorzystywać technologie i media nie tylko do gromadzenia i weryfikowania informacji.

Młodszych uczniów wprowadzisz w relacje intersemiotyczne – pomiędzy słowem a obrazem – np. w książkach obrazkowych, komiksach, reklamach.

Zapraszamy Cię więc na specjalność trudną, wymagającą, ale i niezwykle ciekawą i satysfakcjonującą.

Specjalność rusza po II semestrze studiów licencjackich, ale już w pierwszym semestrze powinieneś zapisać się na przedmiot Psychologia dla nauczycieli – wykład.  Uprawnienia do wykonywania zawodu nauczyciela w szkole podstawowej i ponadpodstawowej otrzymasz po ukończeniu studiów magisterskich. Zapisy na specjalizację odbywają się w pierwszym semestrze studiów licencjackich.

Warunki wstępne

Minimum 100 punktów rekrutacyjnych. W I semestrze należy zrealizować przedmiot Psychologia dla nauczycieli – wykład.

Więcej o specjalności

Język polski jako przedmiot szkolny realizowany na różnych etapach kształcenia (szkoły podstawowe i ponadpodstawowe) posiada charakter interdyscyplinarny. Odwołuje się przede wszystkim do trzech obszarów: kształcenia literackiego, kulturowego i językowego. W ramach kształcenia kulturowego wyróżnia natomiast szerokie konteksty i dziedziny nawiązujące zarówno do: edukacji filmowej, teatralnej, muzycznej i historii sztuki jak i zjawisk o charakterze socjokulturowym, poprzez które widać jak wiedza polonistyczna przekłada się na sferę społeczną (np. dyskusje o wielokulturowości, tolerancji dla inności, przemianach społecznych o charakterze cywilizacyjnym, narodowej tożsamości, ideologii płci). Znaczącą rolę – co podkreślmy – szczególnie w percepcji kultury dziecięcego odbiorcy na niższych etapach kształcenia, odgrywać będą relacje intersemiotyczne (słowo i obraz),  kultura obrazkowa i rola ilustracji (np. książki obrazkowe, komiksy). Nie należy zapominać także o wielkiej roli mediów i technologii w kształceniu humanistycznym oraz umiejętnościach zdobywania, gromadzenia, weryfikowania, selekcjonowania i wartościowania informacji – umiejętności niezbędnych we współczesnym świecie.  Przywołane powyżej kwestie dokumentują fakt, iż przed nauczycielem – polonistą stają nie tylko wielkie wyzwania społeczno- kulturowe współczesnego świata ale także bardzo trudna do „zmierzenia” sfera aksjologii. Kształcenie humanistyczne (w tym polonistyczne) powinno bowiem odwoływać się  przede wszystkim do wartości i postaw.

 

Rzetelne i całościowe  przygotowanie kandydata na nauczyciela – polonistę obywa się zgodnie z wytycznymi zawartymi w Podstawie Programowej odpowiadającymi etapom szkolnego kształcenia polonistycznego. W całym procesie nauczania – uczenia się uczeń kształci cztery sprawności: czytania, pisania, mówienia i słuchania i rozwija swoje umiejętności i kompetencje na trzech poziomach: odbioru wypowiedzi i wykorzystania zawartych w nich informacji; analizie i interpretacji tekstów kultury; tworzenia wypowiedzi (cele kształcenia – wymagania ogólne). Na wszystkich etapach kształcenia istotną rolę odgrywa także planowanie i organizacja pracy (nauki).

 

Inaczej realizowany jest np. program na etapie szkoły podstawowej, w którym wyróżniona zostaje dziedzina zagadnień  o charakterze pedagogiczno – psychologicznym (np. uczenie i przygotowanie ucznia do systematycznej pracy, odpowiedzialności, rzetelności, uczciwości, wytrwałości, poczucia własnej wartości, przedsiębiorczości, pracy w zespole, pomocy w odkrywaniu nowych talentów (tu: praca z uczniem zdolnym)  i pomocy oferowanej uczniom słabszym (tu: zespoły wyrównawcze, kontakt z poradniami psychologicznymi), integracja wiedzy przedmiotowej, eksponowanie metod aktywizujących (np. dramy), ale przede wszystkim zachęcanie i motywowanie ucznia do pracy (nauki).

 Na tym etapie wymaga się od ucznia także samodzielnego docierania do informacji, krytycznego myślenia i refleksji i pogłębiania znajomości etyki mowy i języka, wychowania kompetentnego, świadomego odbiorcy kultury, umiejętności opisywania świata, oceniania postaw i zachowań ludzkich, precyzyjnego formułowania myśli.

 

Etap szkoły ponadpodstawowej, natomiast,  to czas przygotowania do egzaminu dojrzałości. Na tym etapie kształcenia młodzież w sposób świadomy powinna m.in. nabywać umiejętności oceny i wartościowania zjawisk,  próbować określać swoje postawy wobec rzeczywistości, zajmować wobec niej stosunek krytyczny, argumentować swoje stanowiska, umieć bronić swoich racji oraz aktywnie uczestniczyć w świecie kultury – tworząc go. Kandydat na nauczyciela – polonistę ma tu do zrealizowania szczególne cele: powinien mobilizować uczniów do myślenia, prowokować do dyskusji, stawiać pytania i formułować problemy. Celem nadrzędnym staje się tu także dążenie do nabycia umiejętności samodzielnego myślenia, samokształcenia i samooceny.

 Zajęcia w ramach specjalności podzielone są na trzy etapy:

  1. Zajęcia teoretyczne i warsztatowe
  2. Praktyki śródroczne
  3. Praktyki ciągłe

Praktyki szkolne są zatem ostatnim – najważniejszym etapem kształcenia.

Kierownik

dr hab. Dorota Michułka

Zespół

dr Sabina Świtała
dr Daria Murlikiewicz
dr Jolanta Wróblewska

Opis

STUDENCI FILOLOGII POLSKIEJ O SPECJALNOŚCI:

Nasza specjalność to jedyne w swoim rodzaju LABORATORIUM RETORYCZNE. W grupie, która ma unikalny – eksperymentalno-terapeutyczny – charakter, pracujemy nad pięknym mówieniem i wnikliwym słuchaniem, nad twórczym pisaniem i pomysłowym odczytywaniem tekstów; uczymy się wywoływać określony nastrój i określone uczucia audytorium – słowem, barwą głosu, mimiką, gestem, ruchem, strojem; uczymy się porywająco argumentować i przemyślnie zbijać argumenty, a to znaczy, że dzień po dniu zdobywamy doświadczenie w tym, jak PRZEKONYWAĆ. Dlatego hasło specjalności Retoryka stosowana brzmi: Czyń słowem.

Uwalniamy ekspresję mowy i ciała, bawimy się językiem i stylem wypowiedzi, głośno filozofujemy, zatracamy się w dyskusji. Potrafimy przedrzeć się do ukrytego sensu każdego tekstu kultury – czy jest to dzieło literackie, filmowe, plastyczne, muzyczne, tekst użytkowy czy hipertekst internetowy. Potrafimy odsłonić scenariusz każdego wystąpienia publicznego.

Nie wszyscy absolwenci tej specjalności będą słynnymi mówcami, nie wszyscy zostaną nauczycielami mówców, ale wszyscy zdołają przekonać drugą osobę czy całą publiczność w sprawie, na której im będzie bardzo zależeć, jak też obronić siebie, drugą osobę czy jakąś wartość przed słownym atakiem, skutkami manipulacji lub przed inwazją głupoty. Interesuje nas retoryka w życiu codziennym i odrzucenie balastu codzienności dzięki retoryce, ponieważ jesteśmy pewni, że

Sztuka rodzi się z wrzącego garnka rzeczywistości.
Tōru Takemitsu
Konfrontując się z ciszą

Zapraszamy Państwa do nowej grupy!

 

NAUCZYCIELE RETORYKI O SPECJALNOŚCI: 

          Występowanie publiczne – w klasie, na scenie, na sali konferencyjnej lub wykładowej, we wnętrzu kościoła, na ulicznym wiecu, w sejmie, w studio radiowym lub telewizyjnym – budzi wiele obaw i lęków, bo czyż można sobie wyobrazić coś trudniejszego? Nawet dla tych, którzy uwielbiają ten dreszcz emocji i setki par oczu w nich utkwionych, dobre przygotowanie się do pełnego magii „wyjścia na środek” jest prawdziwym wyzwaniem, gdyż wątpliwości, czy dobrze ujęliśmy temat, czy wyrazimy to, co pragniemy wyrazić, czy nasze argumenty okażą się mocne, czy zdołamy przekonać swoich słuchaczy, towarzyszą przemawianiu niemal zawsze. Także ci, którzy występują przed kamerą w zaciszu domowym, by upublicznić swoją wypowiedź w sieci, w chwilach uświadomienia sobie, że będą oglądani i słuchani przez innych, odczuwają przyspieszone bicie serca, pocenie się, drżenie dłoni i nóg, rumieniec oblewający twarz, szyję i dekolt. Największą jednak przykrość i zawstydzenie przeżywamy, gdy słyszymy samych siebie, mówiących „drewnianymi” słowami, pozbawionymi sensu, polotu i odpowiedniego brzmienia, głosem nienaturalnie przeobrażonym i podwyższonym, który zamiera w gardle, każąc nam bezradnie wymawiać „yyy” lub „eee” bądź w absolutnej ciszy łapać powietrze jak ryba, przed audytorium czekającym w najwyższym napięciu na ciąg dalszy. Psycholodzy stwierdzają te objawy stresu u 95 % osób.

 

Czy na specjalności można nauczyć się przemawiać? 

Już na pierwszym roku wrocławskiej filologii polskiej mogą Państwo wybrać specjalność o nazwie „Retoryka stosowana” i przezwyciężyć lęk przed występowaniem publicznym (tutaj bowiem starannie odróżniamy destrukcyjny lęk od mobilizującej tremy). Zapraszamy Państwa do poznawania tajników sztuki retorycznej i do uczestnictwa w naszych starannie dobranych zajęciach i wykładach. 

Retoryka jest teorią budowy i analizy tekstów, idealnie więc dopełnia wykształcenie filologiczne i gwarantuje Państwu rzetelne przygotowanie do zawodów wymagających wyjątkowej sprawności w dobrym mówieniu, pisaniu i czytaniu z przeniknięciem intencji, biegłości w argumentowaniu oraz umiejętności zabierania głosu publicznie i reżyserii wystąpienia przed dowolnym audytorium, tworzonym przez małe i duże grupy. Nie wystarczy bowiem sprawne konstruowanie przemówień. Komunikacja werbalna według niektórych badaczy stanowi jedynie 5 % przekazu. Dlatego pomagamy Państwu zapanować i nad przygotowaniem odpowiedniego tekstu, i nad wszystkimi elementami wygłoszenia. Każdy z Państwa buduje swój indywidualny wizerunek mówczyni / mówcy w oparciu o rozpoznane   i rozwinięte w czasie zajęć własne umiejętności oratorskie.

 

Czy na specjalności można się nauczyć analizy retorycznej tekstów? 

Specjalność jest otwarta także dla tych Studentek i Studentów, którzy chcą zdobyć wiedzę o uniwersalnych regułach tworzenia tekstów mówionych i pisanych, literackich i nieliterackich, dzieł dawnych i współczesnych oraz interesują się zastosowaniem retoryki w badaniach literackich i językowych, w edukacji, sztuce i w życiu społecznym. Ćwiczymy zarówno konstruowanie, jak i analizę tekstów:
– w rodzaju osądzającym, wykorzystywanym w oratorstwie sądowym (mowy oskarżycielskie i obrończe) i w licznych gatunkach literatury polemicznej;
– w rodzaju deliberatywnym, wykorzystywanym w oratorstwie politycznym i wielu gatunkach prozatorskich i poetyckich literatury;
– w rodzaju oceniającym, wykorzystywanym w oratorstwie popisowym i okolicznościowym, a w literaturze – w mowach przeznaczonych do czytania. 

Po ukończeniu zajęć i wykładów na specjalności Studentka / Student może w ramach poznanego systemu retorycznego – systemu o charakterze interdyscyplinarnym – zintegrować swoją wiedzę i doświadczenie humanistyczne, zdobyte na studiach pierwszego stopnia filologii polskiej. Ponieważ retoryka uczy między innymi jednoznacznego definiowania pojęć oraz ustalania hierarchii znaczeń i wartości, jej studiowanie może również stanowić solidne przygotowanie do studiów doktoranckich.

 

Czym jest „Retoryka stosowana”?

Specjalność „Retoryka stosowana” istnieje od 2005 r. Była to pierwsza specjalność retoryczna na uniwersytecie polskim. Z naszego doświadczenia, przekazywanego innym na konferencjach i w publikacjach, korzystają dziś ośrodki uniwersyteckie w całej Polsce. (Ciekawostka: program specjalności powstał w 2004 r. w kawiarni „Metafora” przy ulicy Więziennej.)

Retoryka to sztuka dobrego (rzetelnego) przekonywania, a w definicji Arystotelesa – „umiejętność metodycznego odkrywania tego, co w odniesieniu do każdego przedmiotu może być przekonujące”. Z kolei przydawka „stosowana” w nazwie specjalności wskazuje na uniwersalne, wielostronne zastosowanie sztuki retorycznej we wszystkim obszarach kultury, nauki i życia społecznego. Specjalność doskonale wpisuje się zatem w podstawowy cel Uniwersytetu: kształcenie myślącego, autonomicznego, niezależnego od nacisków społecznych i politycznych człowieka.
Model dydaktyczny specjalności Retoryka stosowana łączy w spójną całość wykłady z zakresu retoryki teoretycznej i praktycznej, zajęcia-warsztaty ze sztuki wymowy oraz konwersatoria językoznawcze i literaturoznawcze o tematyce retorycznej. Specjalność trwa trzy lata (czyli sześć semestrów) i jej ukończenie jest odnotowywane na dyplomie licencjackim. Wszystkie przedmioty – razem 300 godzin – wpisane są wraz z punktami ECTS w program studiów filologii polskiej.
Nasz zespół tworzy dziewięcioro wykładowców: dr hab. Kordian Bakuła, dr hab. Bogusław Bednarek, dr hab. Małgorzata Dawidziak-Kładoczna, prof. dr hab. Dorota Heck, dr Beata Kaczmarczyk, dr hab. Piotr H. Lewiński, dr hab. prof. Uwr Agnieszka Libura, dr Agnieszka Małocha-Krupa, dr hab. Luiza Rzymowska. Pracujemy w sześciu różnych zakładach w Instytucie Filologii Polskiej we Wrocławiu, jesteśmy językoznawcami i literaturoznawcami, a zróżnicowanie naszego zespołu najlepiej obrazuje zarówno bogactwo tematyczne tej specjalności, jak i królowanie retoryki w dziedzinie humanistycznej.

 

Zapraszamy do wspólnej nauki!

 Luiza Rzymowska wraz z Zespołem

Kierownik

dr hab. Luiza Rzymowska

Zespół

dr Agnieszka Małocha-Krupa
dr hab. Małgorzata Dawidziak-Kładoczna
dr hab. Piotr H. Lewiński
dr Beata Kaczmarczyk
prof. dr hab. Dorota Heck

Opis

Specjalność teatrologia, studia I stopnia stacjonarne

  

Droga Teatromanko! Drogi Teatromanie!
Jesli chcesz pracować w instytucji kultury, zespole niezależnym czy biurze międzynarodowego festiwalu – wybierz specjalność teatrologia. Podczas studiów poznasz europejskie i pozaeuropejskie konwencje teatralne, a także tradycyjny oraz alternatywny teatr muzyczny. Zdobędziesz praktyczną umiejętność analizy spektaklu, a także podstawy warsztatu krytyka teatralnego. Nabędziesz interdyscyplinarną wiedzę, a zajęcia praktyczne w instytucjach kultury oraz liczne wizyty w teatrze, wreszcie – rozmowy z twórcami zapewnią ci przygotowanie do przyszłej pracy. Po studiach licencjackich uzyskasz możliwość pełnienia funkcji sekretarza literackiego lub konsultanta programowego w teatrze czy innej instytucji kultury albo animatora edukacji artystycznej. Możesz kontynuować naukę na studiach magisterskich pokrewnych teatrologii lub na studiach reżyserskich.

Kierownik

dr hab. Piotr Rudzki

Zespół

dr hab. prof. UWr Magdalena Gołaczyńska
dr Milan Lesiak
dr Justyna Kowal
mgr Tobiasz Papuczys

Projekt "Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego