Opis

Specjalność Krytyka Literacka i Artystyczna została utworzona przez pracowników i pracowniczki Zakładu Literatury XX i XXI wieku (dawniej Zakładu Historii Literatury Polskiej po 1918r.). W Zakładzie od lat uprawiamy czynnie i badamy nie tylko nowoczesną, ale i najnowszą  literaturę i życie literackie, przez wielu naszych przedstawicieli stworzyło krytycznoliterackie projekty, które okazały się z czasem rozpoznawalne i ważne dla ogólnokrajowej debaty o poezji po 1989 roku. Przez lata na specjalności udało nam się wykształcić wiele osób, które obecnie pracują na naszym Wydziale lub aktywnie współtworzą rozmaite instytucje życia literackiego. Ze specjalności wyrosła działająca prężnie Pracownia Współczesnych Form Krytycznych oraz Koło Naukowe Młodych Krytyków.

W nowym programie specjalności krytycznej odnajdziecie w przyszłym roku m.in. takie przedmioty:

Dyskursy krytyki XX wieku: Wykład buduje wiedzę i kompetencje interpretacyjne studentów w zakresie XX-wiecznej krytyki z uwzględnieniem najważniejszych postaci, stylów i metodologii krytycznych, przede wszystkim wykorzystywanych w debacie o literaturze. Wykład uwzględnia także najważniejsze zjawiska w sztuce i jej XX-wiecznych koncepcjach oraz ważne z perspektywy kultury wydarzenia, zjawiska i czynniki kształtujące świat artystyczny z perspektywy historycznej, społecznej i politycznej.

Praktyki interpretacji (ćwiczenia): Zajęcia stanowią formę konwersatorium stanowiącego uzupełnienie do wykładu Dyskursy krytyki XX wieku. Do zadań studentów należy lektura i dyskusja na temat tekstów krytycznoliterackich i krytyczno-artystycznych, które będą stanowić podstawę do egzaminu.

Literatura współczesna (I i II): Ćwiczenia trwające 2 semestry zapewniają studentowi orientację w zakresie najnowszej literatury i stanowią merytoryczną podstawę dla warsztatu krytycznoliterackiego. Mają charakter autorski, więc zakres i wybór tematów oraz gatunków literackich zależy od prowadzącego.

Warsztaty krytycznoliterackie (I i II): Warsztat krytycznoliteracki w powiązaniu z Literaturą współczesną (I i II); w trakcie zajęć studenci nabywają kompetencji umożliwiających udział w debacie krytycznoliterackiej oraz umiejętności praktycznych w zakresie pisania noty, recenzji oraz szkicu, które będą wykorzystywane w trakcie kolejnych warsztatów.

Krytyka przekładu i literatura światowa (warsztat): Na zajęciach prezentowane są teksty wybitnych tłumaczy, komentujących swoje przekładowe idee. Studenci dokonują krytycznego porównania wybranych serii tłumaczeń na język polski, pracując na materialne kanonicznych dzieł literatury światowej.

Krytyka w Internecie (warsztat): Zajęcia zapewniają studentowi kompetencję w zakresie krytyki literackiej i form dziennikarskich w obiegu cyfrowym (blog, klip, podcast). Studenci dyskutują o różnicach w debacie krytycznej w mediach tradycyjnych i elektronicznych oraz zdobywają podstawy do tworzenia cyfrowych form krytyki.

Krytyka gier (warsztat): Ćwiczenia zapewniają warsztat krytyczny, jeśli chodzi o interpretację i narzędzia debaty krytycznej w powiązany z grami komputerowymi. Poszerzony wymiar godzin w stosunku do innych warsztatów oraz forma online wiążą się z koniecznością oglądania i praktycznego wykorzystywania w trakcie zajęć odpowiednich cyfrowych programów.

Style krytyczne (ćwiczenia): Zajęcia dostarczające wiedzy na temat nowych metodologii lektury w powiązaniu z interpretacją kanonicznych dla XX-wiecznej kultury dzieł literackich. W XX w. były one przeważnie powiązane z pograniczem literatury i filozofii, ale także psychologii i nauk społecznych; podstawą konwersatorium są wypowiedzi o literaturze m.in. Heideggera, Gadamera, Foucaulta, Derridy czy Kristevej.

Krytyka a fikcje gatunkowe (warsztat): Zajęcia mają charakter ukierunkowany na kulturę popularną i rozmaite sztuki oraz gatunki, w których jest ona uprawiana (fantastyka, horror, sensacja, thriller); student buduje warsztat krytyki kultury popularnej.

Instytucje i obiegi literatury: Wykład dostarcza wiedzy na temat struktury i funkcjonowania rynku kultury po 1989 roku oraz jego obiegów (tradycyjnych instytucji kultury wraz z ich narzędziami komunikacji, mediów dziennikarskich i cyfrowych)

Krytyk jako redaktor i animator pola literackiego (ćwiczenia): Zajęcia dotyczą redakcji tekstu krytycznoliterackiego, własnego i autorskiego, a także dostarczają wiedzy powiązanej z organizowaniem wydarzeń kulturalnych i współpracą z instytucjami działającymi na rynku kultury.

Krytyka między mediami (warsztat): Zajęcia odnoszą się do intermedialnych/transmedialnych form i działań artystycznych podejmowanych dziś na pograniczu literatury i innych form oraz mediów artystycznych (np. Picture book, komiks wierszem, fotoliteratura, vieoklip do piosenki, cyfrowe formy literackie)

Krytyka filmowa (warsztat): Zajęcia obejmują dyskusję o charakterze filmoznawczym z uwzględnieniem warsztatu krytyki filmowej – z odniesieniem do XX-wiecznej tradycji i nowych zjawisk w filmie artystycznym.

Profil absolwenta

Absolwent specjalności Krytyka literacka i artystyczna posiada ogólną wiedzę dotyczącą współczesnej polskiej literatury i krytyki, uwzględniającą elementy kulturoznawstwa i filozofii. Specjalizuje się w kwestiach dotyczących najnowszych zjawisk literackich i artystycznych. Dobra orientacja w życiu literackim i kulturalnym, poznanie mechanizmów rynku kultury, rozeznanie w aktualnym stanie polskiej literatury, krytyki literackiej i artystycznej, publicystyki społeczno-kulturalnej czyni zeń świadomego i aktywnego uczestnika kultury. Opanowanie podstaw warsztatu krytycznoliterackiego stanowi element praktyczny jego wykształcenia, umożliwiający wykorzystanie nabytej wiedzy i doświadczeń. Absolwent specjalności krytycznej z takimi kompetencjami może stać się wartościowym pracownikiem różnego rodzaju instytucji edukacyjnych i kulturalnych, redakcji czasopism, tradycyjnych i internetowych, pracownikiem agencji reklamowych czy też osobą odpowiedzialną za komunikację w firmie.