Zakład Literatury Ludowej, Popularnej i Dziecięcej

Prace prowadzone w ramach Zakładu Literatury Ludowej, Popularnej i Dziecięcej czerpią z tradycji badań zapoczątkowanych jeszcze w latach 70. XX wieku przez tak wybitnych naukowców, jak m.in. Czesław Hernas, Tadeusz Żabski (Proza jarmarczna XIX wieku: próba systematyki gatunkowej) czy Jerzy Cieślikowski (Wielka zabawa: folklor dziecięcy, wyobraźnia dziecka, wiersze dla dzieci). Dostrzegli oni potrzebę zajęcia się tymi obszarami piśmiennictwa, które wówczas rzadko były przedmiotem dociekań historyków literatury.

Członkowie Zakładu kontynuują rozpoczęte przez wspomnianych prekursorów studia, łącząc w swoich badaniach refleksję nad tradycją i współczesnością tematów zarówno z zakresu literatury i kultury ludowej, jak i antropologii oraz genologii baśni, z uwzględnieniem współczesnego statusu kulturowego tekstów tradycyjnych. Podejmowane przez naszych badaczy zagadnienia dotyczą m.in. antropologii dzieciństwa, subkultury dzieci i nastolatków oraz dawnego i współczesnego piśmiennictwa dla dzieci i młodzieży. Obejmują także problematykę z zakresu historii kultury i literatury popularnej (w tym takich zjawisk i ich gatunkowych reprezentacji, jak fantastyka, kryminał, gotycyzm etc.). Poruszane są też – z perspektywy tak historycznej, jak i współczesnej – takie zagadnienia, jak problematyka kobieca, kultura audiowizualna, funkcjonowanie mediów i ich wpływ na odbiorców, pogranicza i wielokulturowości w literaturze/kulturze.

Niejednorodność metodologiczna oraz wielowymiarowość zagadnień powiązanych ściśle z badaniami kultury ludowej, popularnej i dziecięcej wpisują się w postulaty Czesława Hernasa dotyczące konieczności spoglądania na kulturę przez pryzmat interdyscyplinarności.

Ważnym aspektem działań Zakładu są liczne inicjatywy wydawnicze, takie jak seria „POPKultura–POPLiteratura” oraz udział w redakcjach czasopism ważnych dla naszych dziedzin: „Literatury Ludowej”, „Literatury i Kultury Popularnej” oraz „Filoteknosa”. Zakład reprezentowany jest przez swoich członków także podczas wystąpień na licznych interdyscyplinarnych konferencjach krajowych i zagranicznych; nasi badacze są również zapraszani do komitetów organizacyjnych takich konferencji. Ponadto pracownicy Zakładu zaangażowani są w projekty i granty (m.in. poświęcone twórczości Stanisława Vincenza), działalność popularyzującą wyniki ich badań oraz aktywnie uczestniczą we współczesnym życiu kulturalnym.

Od 2018 roku kierownikiem Zakładu jest prof. dr hab. Anna Gemra, z której inicjatywy powstała również Pracownia Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów (2012).

Obecni pracownicy Zakładu: prof. dr hab. Anna Gemra, dr Kamila Kowalczyk, prof. dr hab. Jolanta Ługowska, mgr Joanna Płoszaj, dr Ewa Serafin.