Zakład Literatury Polskiej XX i XXI wieku

Zakład Literatury Polskiej XX i XXI wieku ma długą i bogatą historię. Jego dawny odpowiednik – Zakład Literatury XX wieku, zajmujący się również literaturą wczesnego modernizmu – rozpoczął stabilne funkcjonowanie w 1952 roku, wraz z powołaniem do życia Katedry Literatury Polskiej, która zastąpiła działający w trudnych powojennych warunkach, właściwie już od listopada 1945 roku, Instytut Historii Literatury Polskiej. W odnowionych ramach instytucjonalnych zakład był kierowany kolejno przez Jana Kotta, Bogdana Zakrzewskiego, Stanisława Pietraszkę. Wraz z reorganizacją uniwersytetu w 1969 roku i inauguracją działalności Instytutu Filologii Polskiej, badacze zajmujący się literaturą współczesną zostali przypisani do Zakładu Literatury Polskiej, kierowanego przez Władysława Floryana. W 1975 roku został wyodrębniony z tej struktury osobny Zakład Literatury Polskiej XX wieku pod kierownictwem Jacka Łukasiewicza, piastującego to stanowisko aż do roku 2005, kiedy to funkcję kierownika przejęła Joanna Pyszny. W 1984 roku nazwa jednostki oraz chronologiczny zakres jej badań zostały zmienione na Zakład Historii Literatury Polskiej po 1918 roku; w roku 2021, znowu w związku ze zmieniającym się obszarem badań nazwa jednostki została zmieniona na obecną. Od 2016 zakładem kieruje Wojciech Browarny. Pracownikami zakładu było wielu wybitnych znawców polskiej literatury współczesnej, m.in. Jacek Łukasiewicz oraz dwaj obecni wykładowcy w Instytucie Dziennikarstwa UWr: Andrzej Zawada i Stanisław Bereś.

Obecnie Zakład Literatury Polskiej XX i XXI wieku prowadzi badania i dydaktykę w kilku obszarach. Jest to polska literatura nowoczesna, literatura i kultura literacka w Polsce po 1989 roku, literatura i kultura Wrocławia i Śląska po 1945 roku, literatura emigracyjna, krytyka literacka XX wieku i XXI wieku, antropologia literatury i kultury, dziedzictwo literackie i kulturowe oraz polonistyka postnarodowa, posthumanistyczna i środowiskowa. Z inicjatywy jego pracowników uruchomiono specjalność Krytyka Literacka i Artystyczna (studia II stopnia na kierunku Filologia polska), a w roku akademickim 2013/2014 otwarto nowy kierunek studiów humanistycznych I stopnia, pn. Kultura i Praktyka Tekstu: Twórcze Pisanie i Edytorstwo. Efektem prowadzonej w zakładzie pracy badawczej są liczne konferencje, artykuły i publikacje książkowe, w tym związane z awansami naukowymi pracowników, a także projekty grantowe – prowadzone przez pracowników zakładu i zewnętrzne, do których są zapraszani. Jego działanie pod względem naukowym i organizacyjnym wspierają: Pracownia Współczesnych Form Krytycznych (dawniej Pracownia Literatury Polskiej po 1989 roku), kierowana przez Joannę Orską oraz Pracownia Badań Regionalnych, kierowana przez Wojciecha Browarnego. Obie pracownie zostały założone przez Wojciecha Browarnego. Zakład utrzymuje kontakty z polonistykami i slawistykami w Krakowie, Poznaniu, Katowicach oraz Dreźnie, Lipsku, Bochum i Moguncji.